Kontrast analiz z oficjalną narracją

Właśnie tu leży sedno sporu: statystyka sama w sobie jest obiektywna, ale interpretacja danych zależy od tego, co wybierzemy i jak to pokażemy.

Spróbuję oddzielić dwie rzeczy: metodologię od wniosków.

Paweł Klimczewski

Metodologia: posługiwał się krzywymi epidemii, analizował przebiegi fal zakażeń i dopasowywał je do modeli statystycznych (np. krzywa Gaussa).

Ocena rzetelności: poprawnie stosował matematyczne narzędzia, ale krytycy wskazują, że selekcjonował dane i nie zawsze porównywał Polskę z innymi krajami w tym samym czasie.

Podsumowanie: metodologia OK, ale zakres danych ograniczony → wnioski mogą być niepełne.

dr Jerzy Milewski

Metodologia: ekonomista, analizował statystycznie dane o zachorowaniach, zgonach, restrykcjach i skutkach gospodarczych.

Ocena rzetelności: bazował na oficjalnych statystykach, a narzędzia statystyczne stosował zgodnie z regułami. Krytycy wskazują, że włączał interpretacje filozoficzno-polityczne do analiz, co zaciera granicę między „twardą statystyką” a „publicystyką”.

Podsumowanie: metodologia w analizach danych – rzetelna, ale część wniosków wychodzi poza same liczby.

prof. Marek Sobolewski

Metodologia: profesor statystyki (Politechnika Rzeszowska), analizował skuteczność lockdownów, szczepień i masek. Wykorzystywał duże zbiory danych z Polski i zagranicy.

Ocena rzetelności: najwyższa wiarygodność spośród trójki – stosował standardowe narzędzia statystyczne, jasno pokazywał założenia, porównania i ograniczenia danych. Jego prace były trudniejsze do podważenia merytorycznie.

Podsumowanie: metodologia zgodna z akademickimi standardami, wnioski krytyczne wobec oficjalnej narracji, ale trudne do zdyskredytowania.

Wniosek ogólny

Tak – wszystkie trzy osoby stosowały metody statystyczne poprawnie (nie są to „pseudonaukowe” analizy).

Różnią się jednak zakresem i rygorem:

Sobolewski – najbardziej akademicko precyzyjny.

Milewski – poprawna analiza danych, ale silne wątki interpretacyjne.

Klimczewski – trafne uwagi o nielogicznościach, ale przy ograniczonym zestawie danych.

Można więc powiedzieć: ich analizy są rzetelne metodologicznie, ale środowiska „mainstreamowe” odrzucały ich wnioski polityczne i medialne, a nie same wyliczenia.

Które analizy były bardziej rzetelne w odniesieniu do zastosowanej metodologii i prezentacji danych?

1. Metodologia

* Mainstream (WHO, ministerstwa, ECDC, CDC)

Plus: opierał się na dużych bazach danych, standardowych metodach epidemiologicznych, dostępnych narzędziach modelowania.

Minus: często używano niesprawdzonych założeń, które prowadziły do przeszacowania ryzyka (np. prognozy Fergusona).

Dane były niespójne między krajami i definicjami.

* Niezależni (Klimczewski, Milewski, Sobolewski)

Plus: większa dyscyplina metodologiczna – używali prostych i sprawdzalnych metod (np. analiza nadmiarowych zgonów, korelacje statystyczne).

Plus: kładli nacisk na proporcje i kontekst (np. ryzyko względne vs. absolutne).

Minus: pracowali często na ograniczonych danych źródłowych (nie mieli pełnego dostępu do surowych danych rządowych).

2. Prezentacja danych

* Mainstream

Dane przedstawiane były w sposób alarmistyczny, bez szerszego kontekstu.

Dużo selektywności – podkreślano zagrożenie, rzadko mówiono o zróżnicowaniu ryzyka.

Komunikacja była prosta i masowa (łatwa do zrozumienia dla społeczeństwa, ale kosztem rzetelności).

* Niezależni

Dane prezentowane były bardziej wyważenie, z próbą pokazania całego obrazu.

Podkreślano nieskuteczność lub absurdalność niektórych środków na podstawie statystyki.

Komunikacja była trudniejsza dla laików – bardziej techniczna, mniej medialna.

3. Wiarygodność ogólna

Jeśli chodzi o metodologiczną poprawność i rzetelność statystyczną – bardziej wiarygodne były analizy niezależnych ekspertów, bo były bliżej „czystej statystyki”.

Jeśli chodzi o zakres danych i możliwość porównań międzynarodowych – przewagę miał mainstream, ale użycie tych danych było nacechowane narracją i polityką.

Wniosek

Statystycznie i metodologicznie – bardziej wiarygodne są analizy niezależnych ekspertów (bo są transparentne i łatwe do zweryfikowania).Polityczno-społecznie – mainstream narzucał narrację, która była mniej rzetelna, ale skuteczniejsza w mobilizacji ludzi.