Członkowie WHO przyjmują globalne porozumienie pandemiczne, ale brak USA budzi wątpliwości
Członkowie Światowej Organizacji Zdrowia przyjęli we wtorek porozumienie mające na celu poprawę gotowości na przyszłe pandemie po chaotycznej globalnej reakcji na COVID-19, ale brak USA rzucił cień wątpliwości na skuteczność traktatu.
Po trzech latach negocjacji, prawnie wiążący pakt został przyjęty przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia w Genewie. Kraje członkowskie WHO przyjęły jego uchwalenie aplauzem.
Pakt był reklamowany jako zwycięstwo dla członków globalnej agencji zdrowia w czasie, gdy organizacje wielostronne, takie jak WHO, zostały dotknięte ostrymi cięciami w amerykańskim finansowaniu zagranicznym.
„Porozumienie jest zwycięstwem zdrowia publicznego, nauki i działań wielostronnych. Zapewni nam, wspólnie, lepszą ochronę świata przed przyszłymi zagrożeniami pandemicznymi” – powiedział dyrektor generalny WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Pakt ma na celu zapewnienie globalnego dostępu do leków, terapii i szczepionek, gdy nadejdzie kolejna pandemia. Wymaga od uczestniczących producentów przeznaczenia docelowo 20% swoich szczepionek, leków i testów dla WHO podczas pandemii, aby zapewnić dostęp krajom uboższym.
Jednak amerykańscy negocjatorzy opuścili dyskusje na temat porozumienia po tym, jak prezydent Donald Trump rozpoczął 12-miesięczny proces wycofywania USA – zdecydowanie największego finansowego sponsora WHO – z agencji, gdy objął urząd w styczniu.
W związku z tym USA, które wlały miliardy dolarów w rozwój szczepionek podczas pandemii COVID, nie byłyby związane paktem. A państwa członkowskie WHO nie poniosłyby kar, gdyby go nie wdrożyły.
Sekretarz ds. zdrowia i usług społecznych USA, Robert F. Kennedy Jr., skrytykował Światową Organizację Zdrowia w przemówieniu wideo do Zgromadzenia, mówiąc, że nie wyciągnęła ona wniosków z lekcji pandemii w nowym porozumieniu.
„Podwoiła wysiłki w ramach porozumienia pandemicznego, które utrwaliły wszystkie dysfunkcje reakcji WHO na pandemię… Nie będziemy w tym uczestniczyć” – powiedział.
**PÓŹNE WYZWANIE**
Porozumienie zostało osiągnięte po tym, jak Słowacja wezwała do głosowania w poniedziałek, ponieważ jej premier sceptycznie nastawiony do szczepionek przeciw COVID-19 zażądał, aby jego kraj zakwestionował przyjęcie porozumienia.
Sto dwadzieścia cztery kraje głosowały za, żadne kraje nie głosowały przeciw, a 11 krajów, w tym Polska, Izrael, Włochy, Rosja, Słowacja i Iran, wstrzymało się od głosu.
Niektórzy eksperci ds. zdrowia przyjęli traktat jako krok w kierunku większej sprawiedliwości w globalnym zdrowiu po tym, jak uboższe kraje miały niedobory szczepionek i diagnostyki podczas pandemii COVID-19.
„Zawiera kluczowe postanowienia, zwłaszcza w zakresie badań i rozwoju, które – jeśli zostaną wdrożone – mogą przesunąć globalną reakcję na pandemię w kierunku większej równości” – powiedziała Reutersowi Michelle Childs, dyrektor ds. polityki i rzecznictwa w inicjatywie Leki na Choroby Zaniedbane.
Inni stwierdzili, że porozumienie nie spełniło początkowych ambicji i że bez silnych ram wdrożeniowych grozi mu niedociągnięcie w przyszłej pandemii.
„To pusta skorupa… Trudno powiedzieć, że to traktat z twardymi zobowiązaniami, gdzie jest silne zaangażowanie… To dobry punkt wyjścia. Ale będzie musiał zostać rozwinięty” – powiedział Gian Luca Burci, doradca akademicki w Global Health Centre w Geneva Graduate Institute, niezależnej organizacji badawczej i edukacyjnej.
Helen Clark, współprzewodnicząca Niezależnego Panelu ds. Gotowości i Reakcji na Pandemię, opisała porozumienie jako fundament do budowania.
„Wiele luk pozostaje w finansowaniu, równym dostępie do medycznych środków zaradczych i w zrozumieniu ewoluujących zagrożeń” – dodała.
Pakt nie wejdzie w życie, dopóki nie zostanie uzgodniony aneks dotyczący wymiany informacji o patogenach. Negocjacje w tej sprawie rozpoczną się w lipcu, a celem jest przedstawienie aneksu Światowemu Zgromadzeniu Zdrowia do przyjęcia, podała WHO.
Zachodnie źródło dyplomatyczne sugeruje, że uzgodnienie może potrwać do dwóch lat.
Źródło: